CENTRUM INFORMATYCZNE POLITECHNIKI WROCLAWSKIEJ INFORMATOR Nr 7, WRZESIEN 1993 Oprogramowanie PathWorks - instrukcja uzytkowa Maria Jacukowicz Danuta Zak 1. Uslugi sieciowe oprogramowania Pathworks Oprogramowanie Pathworks firmy Digital zbudowane zostalo z mysla o tych uzytkownikach komputerow IBM PC, ktorzy pragna korzystac z uslug komputerow polaczonych w siec. Uslugi sieciowe w oprogramowaniu Pathworks moga byc swiadczone przez te komputery w sieci, ktore pracuja pod systemami operacyjnymi: VMS, ULTRIX lub OS/2. Natomiast komputery pracujace w sieci pod systemami MS DOS, OS/2 lub Macintosh moga byc klientami tych uslug. Do kazdego servera moze byc przylaczonych wiele komputerow osobistych w roli klientow. Moga one byc polaczone z serverem protokolem TCP/IP lub DECnet. Oprogramowanie to dostarcza roznych uslug w zaleznosci od protokolu. Testowane byly uslugi dostarczone przez server uslug Pathworks, pracujacy w sieci Internet - komputer mikroVax (pod systemem VMS ), dla komputera IBM PC z systemem MS DOS, przylaczonego do servera za pomoca Ethernet (protokol TCP/IP) . Glowne uslugi sieciowe swiadczone przez servery oprogramowania Pathworks: - uzytkownik komputera IBM PC polaczonego trwale z jednym serverem, moze rowniez korzystac z uslug innych serverow oprogramowania Pathworks, - uzytkownik komputera IBM PC moze korzystac z uslug roznego rodzaju urzadzen drukujacych dostepnych w sieci, - usluga "File server" pozwala uzywac zbiorow istniejacych na serverze tak samo jak uzywa sie zbiorow lokalnych. Mozna wiec poprawiac zbiory (do ktorych jest dostep na serverze), uzywajac edytora np.Norton Commander. Usluga ta ulatwia uzytkownikowi komputera IBM PC prace w srodowisku sieciowym, gdyz nawet zbiory z odleglych komputerow pracujacych w innych systemach (np. ULTRIX lub VMS ) moga byc traktowane tak samo jak zbiory lokalne pod systemem DOS (uzytkownik nie musi uczyc sie komend innych systemow), - istnieje usluga, ktora udostepnia wszystkim uzytkownikom przylaczonym do danego servera ten sam obszar pamieci. Jest to obszar wspolny i moze byc uzywany do przechowywania ogolnodostepnych opisow, komunikatow, aplikacji, - na osobistym komputerze mozemy otworzyc sesje terminalowa na odleglym komputerze w sieci. Polaczenie z odleglymi komputerami uzyskujemy komenda: sethost . Program obslugujacy polaczenia pozwala na prace w czterech sesjach jednoczesnie - na roznych komputerach, z ktorych kazdy moze pracowac w innym systemie (np.: UNIX, VMS, OS/2, VM), - sesje terminalowe na odleglych komputerach moga byc rowniez otwierane w srodowisku MS WINDOWS, - dla komputerow polaczonych z serverem protokolem TCP/IP swiadczone sa uslugi typu TELNET: ftp - transfer zbiorow do/z komputerow sieci, ping - sprawdzenie czy odlegly komputer pracuje. 2. Instalacja oprogramowania Kazdy komputer IBM PC, ktorego uzytkownik chce miec dostep do sieci za pomoca oprogramowania Pathworks, musi byc fizycznie polaczony z serverem tego oprogramowania protokolem TCP/IP lub DECnet. Na tym komputerze powinno byc zainstalowane oprogramowanie, ktore pozwoli korzystac z uslug w roli klienta. Program instalacyjny jest uruchamiany dla kazdego klienta indywidualnie. Wymaga on podania szeregu parametrow - sa to dane o karcie sieciowej klienta, techniczne dane dotyczace pamieci, adresy sieciowe klienta, servera oraz ewentualnych pomostow (gateway) laczacych klienta z serverem. Program instalacyjny tworzy na wskazanym urzadzeniu (moze to byc dyskietka) kartoteke tcpip (dla tego protokolu) i wpisuje tam szereg programow. Dokonuje on rowniez zmian w zbiorach autoexec.bat i config.sys tak, ze oprogramowanie laczace komputer IBM PC z serverem Pathworks jest uruchamiane w trakcie startu systemu DOS. Dla wielu uzytkownikow, ktorzy nie zycza sobie takiego dzialania komputera moze to byc uciazliwe. Wowczas, po zainstalowaniu oprogramowania, nalezy usunac automatyczny start ze zbioru autoexec.bat i rozpoczynac prace sieciowa komputera IBM PC uruchamiajac procedure startnet.bat z kartoteki tcpip. Na zakonczenie pracy sieciowej nalezy uruchomic procedure stopnet.bat z kartoteki tcpip. Procedura ta usuwa z pamieci oprogramowanie sieciowe i zamyka polaczenie z serverem. 3. Uslugi sieciowe typu "File server" Uslugi sieciowe oferowane przez server musza byc udostepnione uzytkownikom. Program zarzadzania PCSA (w systemie VMS) pozwala administratorowi sieci udostepnic uslugi i zarejestrowac uzytkownikow uslug sieciowych. Po otwarciu sesji sieciowej uzytkownik uzyskuje dostep do zbiorow na serverze przydzielonych mu przez udostepnione uslugi. Jezeli server jest komputerem pracujacym pod systemem VMS, wowczas usluga typu "File server", nazwana w tej wersji oprogramowania PCSAV41, pozwala uzytkownikowi komputera IBM PC uzywac zbiorow istniejacych na serverze (w tym rowniez zbiorow wlasnych z systemu VMS) tak, jakby byly to zbiory lokalne. Dla potrzeb uzytkownika usluga sieciowa utozsamiona jest logicznie z nazwa urzadzenia. Pozwala to stosowac konwencje nazywania i obslugi zbiorow znana uzytkownikowi z systemu DOS. Uzytkownik moze wiec uzywac programu z lokalnego komputera, np. Norton Commander, do obslugi zbiorow przydzielonych mu przez server, a istniejacych w zupelnie innym systemie (np. VMS). W ten sposob srodowisko uzytkownika zostalo poszerzone o zasoby sieciowe, ale moze on do obslugi tego srodowiska uzywac lokalnych metod i komend. Inna usluga typu "File server" - nazwana PCCOMMON - pozwala wszystkim klientom dolaczonym do danego servera dzialac na tym samym wirtualnym obszarze pamieci. Obszar ten moze byc wykorzystany do przechowywania ogolnodostepnych opisow, komunikatow, aplikacji. PCCOMMON umozliwia tez w prosty sposob przesylanie zbiorow lokalnych klienta. W tym celu nalezy skopiowac przesylany zbior za pomoca np. Norton Commander'a lub instrukcji DOS - copy do PCCOMMON. Pozostali klienci tego samego servera, ktorzy maja udostepniony PCCOMMON, moga w podobny sposob (Norton Commander lub copy ) skopiowac zbior na swoje wlasne lokalne urzadzenia. 3.1. Otwarcie sesji sieciowej na serverze oprogramowania Pathworks Rozpoczecie pracy sieciowej - uruchomienie procedury startnet.bat udostepnia usluge PCSAV41 na serverze, z ktorym komputer IBM PC jest trwale polaczony jako klient. Pozostale uslugi beda dostepne po wykonaniu komendy logon . Postac komendy: logon nazwa_servera uzytkownik lub logon nazwa_servera uzytkownik haslo Parametr nazwa_servera jest nazwa servera oprogramowania Pathworks, bedacego jednoczesnie wezlem sieci Internet (z systemem operacyjnym VMS). Moze to byc dowolny, inny server uslug Pathworks, na ktorym jest autoryzowany dany uzytkownik. Parametr uzytkownik oznacza uzytkownika w sensie systemu VMS jednoczesnie autoryzowanego poprzez program PCSA dla uslug servera. W pierwszej postaci komendy komputer zapytuje o haslo i jest ono wowczas niewidoczne na ekranie. W drugiej postaci komendy haslo wlasne uzytkownika musi byc wprost podane. Komenda ta udostepnia uzytkownikowi usluge PCCOMMON oraz usluge typu "File server" o nazwie wlasnej uzytkownika (jezeli oczywiscie te uslugi sa udostepnione klientom). 4. Komendy sieciowe Po otwarciu sesji sieciowej uzytkownik uzyskuje dostep do zbiorow na serverze udostepnionych mu przez uslugi sieciowe. Do obslugi tych zbiorow uzytkownik moze uzywac komend i aplikacji z systemu DOS, ale istnieja rowniez dodatkowe komendy dzialajace w srodowisku sieciowym udostepnione przez to oprogramowanie. Istnieje grupa komend zaczynajaca sie slowem net. Lista tych komend jest wyswietlona po wydaniu komendy net help (wiekszosc tych komend dziala tylko w protokole DECnet). Najbardziej przydatna z tych komend jest net attrib , ktora pozwala zmieniac i listowac tryby dostepu do zbiorow. Postac komendy: net attrib /o nazwa_zbioru gdzie: /o - opcje Jezeli chcemy poznac tryby dostepu do zbioru, wowczas opcje sa puste. W przypadku zmiany trybow dostepu, opcje przyjmuja postac /prot=(code). Dla roznych uzytkownikow (kategorie uzytkownikow w sensie systemu VMS): S - SYSTEM, G - GROUP, O - OWNER, W - WORLD mozna nadac tryby dostepu: R - Read, W - Write, E - Execute, D - Delete. Przyklad 1. Udostepnic wszystkim uzytkownikom (kategoria WORLD) zbiory z kartoteki d1 na urzadzeniu G - w trybie Read, Write, Execute: net attrib /prot=(W:RWE) G:\d1\*.* Przyklad 2. Uzytkownikom kategorii WORLD zabrac wszystkie tryby dostepu do zbioru z servera M:\d2\z1.txt: net attrib /prot= (W:) M:\d2\z1.txt: Komenda niezbedna w pracy sieciowej jest komenda use. Postac komendy: use urzadzenie: \\server\service%uzytkownik lub use urzadzenie: \\server\service Komenda ta udostepnia uzytkownikowi usluge (service) na serverze o nazwie umieszczonej po znaku \\. Usluga ta bedzie w dalszej pracy uzytkownika identyfikowana poprzez nazwe urzadzenia podana jako parametr - urzadzenie:. Uzytkownik moze, zamiast nazwy urzadzenia, podac znak - ?: (w obu przypadkach). W tym przypadku server sam przydzieli usludze odpowiednia nazwe urzadzenia. Nazwa servera musi byc nazwa komputera bedacego wezlem sieci Internet z zainstalowanym oprogramowaniem Pathworks z udostepnionymi uslugami (szczegolnie z usluga \service). Nazwa servera musi byc umieszczona w zbiorze \tcpip\hosts. W wersji 4.1 oprogramowania uslugi typu "File service" nosza nazwy : PCSAV41, PCCOMMON. Nazwa uslugi jest rowniez nazwa wlasna uzytkownika. Za pomoca komendy use mozna rowniez udostepniac uslugi typu "Printer service", jezeli takie istnieja i sa udostepnione na danym serverze. W trakcie otwarcia sesji sieciowej za pomoca komendy logon przydzielone sa uslugi PCCOMMON oraz usluga o nazwie wlasnej uzytkownika. Usluga o nazwie PCSAV41 jest przydzielona uzytkownikowi w trakcie wykonywania procedury startu startnet.bat. U zytkownik moze sprawdzic jakie uslugi sa udostepnione wydajac komende use : M:\ use USE Version V4.1.23 Digital Network Connection Manager Status Dev Type Connection name Access Size ------- --- ---- --------------------- -------- --- D: FILE \\MVAX\\PCSAV41 M: FILE \\MVAX\ZAK%ZAK N: FILE \\MVAX\PCCOMMON Inne komendy i uslugi sieciowe opisane sa w kolejnych rozdzialach. 5. Komenda sethost - otwarcie sesji terminalowej Do otwarcia sesji terminalowej w wybranym systemie, zainstalowanym na zdalnym komputerze w sieci Internet, sluzy komenda sethost. Opis tej komendy dotyczy klientow polaczonych z serverem Pathworks protokolem TCP/IP. Wywolanie komendy ma postac: sethost lub sethost host1 host2 ... gdzie host1, host2, ...(maksymalnie 4 parametry) sa adresami komputerow w sieci Internet (IP adres) lub ich mnemonikami zapamietanymi w zbiorze c:\tcpip\hosts (c to urzadzenie, na ktorym zainstalowane jest oprogramowanie Pathworks klienta). W wyniku dzialania tej komendy otwarte zostana sesje terminalowe na komputerach host1, host2, ... . Opis dzialania komendy sethost mozna uzyskac wydajac komende sethost help . Natomiast opis klawiatury dostarczanej przez komende sethost w czasie sesji terminalowej wyprowadzic mozna komenda net help kbdepc (patrz dodatek A). Klawiszami funkcyjnymi komendy sethost sa: F3 - przejscie do glownego menu funkcji Set-Up lub wyjscie z funkcji Set-Up F4 - przelaczanie otwartych sesji terminalowych, Ctrl/F9 - przejscie do DOS Ctrl/F10 - zamkniecie otwartych sesji terminalowych oraz zakonczenie dzialania komendy sethost W czasie dzialania komendy sethost mozliwa jest dynamiczna zmiana parametrow polaczen. Sluzy do tego funkcja Set-Up (uruchamiana klawiszem funkcyjnym F3). Za jej pomoca mozna zainicjowac nowe sesje, zamknac dotychczas otwarte, zmienic parametry kazdej sesji. Informacje ustawione w funkcji Set-Up mozna zapamietac w zbiorze (funkcja Save Set-Up Parameters opcji Actions). Domyslnie zbiorem tym jest c:\tcpip\sethost.dat. Informacje zapamietane w tym zbiorze ustawiane sa automatycznie w przypadku wywolania komendy sethost w postaci bez parametrow lub funkcja Recall Set-Up Parameters z opcji Actions, jezeli jest to zbior o innej nazwie. Wywolanie po raz pierwszy komendy sethost bez parametrow, przy braku zbioru sethost.dat, wymaga ustawienia poczatkowych parametrow: - z menu glownego nalezy wybrac Communications , - przejsc do kolumny Selections , - przejsc do pola Network Communication Port i wybrac je klawiszem ENTER. Nastepnie podobnie wybrac Service Type jako NET lub TELNET. W przypadku polaczenia klienta z serverem Pathworks protokolem TCP/IP, polaczenia realizowane sa zawsze przez TELNET. Parametry te nalezy zapisac funkcja Save Set-Up Parameters do zbioru sethost.dat, tak aby mogly byc ustawiane automatycznie przy kolejnych wywolaniach komendy sethost . Po takim przygotowaniu parametrow polaczen lub wczytaniu ich ze zbioru, opcja Communications funkcji Set-Up umozliwia wybor adresu IP komputera, na ktorym nalezy otworzyc sesje terminalowa. Wybranie jednej z czterech sesji, na ekranie funkcji Set-Up, powoduje wyswietlenie w kolumnie Selections mnemonikow zapamietanych w zbiorze hosts oraz pola Enter System:, ktore umozliwia wpisanie adresu IP zdalnego komputera. Nalezy wybrac klawiszem ENTER jedno z pol w tej kolumnie, a nastepnie uzyc klawisza F3 konczacego funkcje Set-Up. Po poprawnym nawiazaniu polaczenia na ekranie ukazuje sie zgloszenie zdalnego systemu. Oprocz funkcji Set-Up komenda sethost posiada jeszcze inne funkcje. Umozliwiaja one: - przeslanie zbioru tekstowego ASCII z lokalnego komputera do zdalnego komputera, w ktorym otwarta jest sesja terminalowa (klawisze Shift/F1), - przeslanie znakow, wysylanych w czasie sesji na ekran, do zbioru w lokalnym komputerze (klawisze Ctrl/F1), - chwilowe zatrzymanie wyswietlania na ekran (klawisz F1). Wcisniecie klawiszy Shift/F1 w czasie polaczenia ze zdalnym systemem wyswietla zgloszenie Send file_name:. Po wpisaniu nazwy zbioru nastepuje jego przeslanie tak, jakby znaki wprowadzane byly z klawiatury. Przesylanie zakonczone zostaje po osiagnieciu konca zbioru lub po ponownym wcisnieciu klawiszy Shift/F1. Jezeli zdalnym systemem jest VMS nalezy czynnosci te poprzedzic komenda $set terminal/hostsync. Nastepna funkcja jest funkcja typu "capture". Wcisniecie klawiszy Ctrl/F1 powoduje wyswietlenie na ekranie tekstu Receive file_name: . Po wpisaniu nazwy lokalnego zbioru, wszystkie znaki wysylane w czasie sesji na ekran, dodatkowo wprowadzane sa do wyspecyfikowanego zbioru. Ponowne uzycie klawiszy Ctrl/F1 konczy wprowadzanie znakow do zbioru. Uzycie klawiszy Ctrl/F3 zamyka utworzony zbior. W obu opisanych funkcjach komendy sethost wyspecyfikowany zbior moze byc zbiorem z lokalnego komputera, ale rowniez zbiorem z servera udostepnionym komenda use, a wiec np. z kartoteki uzytkownika na serverze lub z kartoteki PCCOMMON. Wcisniecie klawisza F1 powoduje zatrzymanie wysylania znakow na ekran, ponowne jego wcisniecie wznawia wyswietlanie. 6. Otwarcie sesji terminalowej w srodowisku MS Windows Otwarcie sesji terminalowej na zdalnych komputerach mozliwe jest takze w srodowisku MS Windows. W tym celu nalezy odpowiednio przygotowac MS Windows zainstalowane w komputerze klienta. Opisane nizej czynnosci dotycza klientow polaczonych z serverem Pathworks protokolem TCP/IP. Wymagane czynnosci to: - polaczenie z serverem Pathworks procedura startowa startnet.bat, - uruchomienie: tn.exe - protokol TELNET, bapi.exe - interfejs do protokolu TELNET (Bridge Application Program Interface), win3setu.exe - instalacja oprogramowania wspierajacego Pathworks w MS Windows. Tak zainstalowany MS Windows umozliwia otwarcie sesji terminalowej w jego srodowisku. Sluzy do tego emulator terminalowy VT320. Po polaczeniu z serverem Pathworks procedura startnet.bat nalezy uruchomic MS Windows, nastepnie opcja RUN z menu Program Manager uruchomic emulator VT320. Znajduje sie on w pliku d:\mswinv30\vt320.exe , gdzie d - urzadzenie przydzielone procedura startowa do uslugi PCSAV41 na serverze Pathworks. Kolejne czynnosci ustalajace parametry polaczenia ze zdalnym systemem to: - z systemowego menu emulatora VT320 wybrac funkcje Set-Up, - z menu funkcji Set-Up wybrac Communications , - z menu Communications wybrac Port/Network , - z menu Port/Network wybrac Network Communications Port, - z menu Network Communications Port wybrac TELNET, - wpisac IP adres zdalnego komputera lub jego mnemonik, w ktorym nalezy otworzyc sesje terminalowa, - z menu funkcji Set-Up wybrac Close (zakonczenie funkcji Set-Up). Po poprawnym nawiazaniu polaczenia na ekranie emulatora VT320 pojawia sie zgloszenie zdalnego systemu. O ile jest to konieczne mozliwe jest przesuwanie ekranu zdalnego systemu na ekranie emulatora. Klawisze sluzace do tego to: Ctrl/Home - przesuniecie w lewo, Ctrl/End - przesuniecie w prawo, Ctrl/PgUp - przesuniecie w gore, Ctrl/PgDn - przesuniecie w dol. Podobnie jak w komendzie sethost ustawione parametry mozna zapamietac w zbiorze (funkcja Save Current Settings w opcji Actions funkcji Set-Up). Domyslnie zbiorem tym jest default.320. Kolejne uruchomienie emulatora VT320 moze pobrac zapamietane parametry (funkcja Recall Saved Settings opcji Actions), a zmiana adresu IP dokonuje sie funkcja Network Terminal Service z menu Communications (w funkcji Set-Up emulatora VT320). W menu emulatora VT320 wystepuje grupa funkcji sluzaca do przesylania tekstu miedzy systemami. Funkcje te to Mark, Copy i Paste. Aby przeslac tekst miedzy systemami nalezy: - otworzyc sesje terminalowa w systemie, z ktorego pobieramy tekst, - otworzyc edytorem zbior tekstowy i ustawic sie na poczatku przesylanego tekstu, - wybrac funkcje Mark z menu emulatora VT320, - na ekranie pojawia sie znak , ktory nalezy przesunac na koniec przesylanego tekstu, - wybrac funkcje Copy z menu emulatora, ktora przesyla oznaczony tekst na Clipboard MS WINDOWS, - zamknac sesje i otworzyc sesje terminalowa w systemie, do ktorego nalezy przeslac tekst, - wybrac funkcje Paste z menu emulatora , ktora przesyla tekst z Clipboard tak, jakby znaki wprowadzane byly z klawiatury. Zakonczenie pracy emulatora VT320 to funkcja Close wybrana z systemowego menu emulatora. 7. Transfer zbiorow (FTP) File Transfer Protocol (FTP) sluzy do przesylania binarnych lub tekstowych zbiorow do lub z dowolnego komputera, z ktorym istnieje polaczenie protokolem TCP/IP. Aplikacja FTP zainstalowana jest na serverze Pathworks, dlatego przed jej uruchomieniem nalezy nawiazac polaczenie z serverem Pathworks procedura startu startnet.bat. Aplikacje FTP uruchomic mozna na komputerze klienta procedura 3ftp.bat. Po uruchomieniu FTP dostepne sa nastepujace komendy: open - nawiazuje polaczenie ze zdalnym komputerem, close - zamkniecie otwartego polaczenia, help - lista dostepnych komend aplikacji FTP, help nazwa komendy - opis dzialania podanej komendy, ? - rownowazna komendzie help , user - umozliwia podanie nazwy konta uzytkownika wymaganego na zdalnym komputerze, ascii - ustawia aktualny tryb transferu na ASCII, binary - ustawia aktualny tryb transferu na BINARY, type - wyswietla aktualnt tryb transferu,, bell - pozwala na wlaczenie lub wylaczenie sygnalu dzwiekowego po zakonczeniu transferu zbioru, debug - ustawia lub wylacza sledzenie wykonania komend FTP, drive - umozliwia zmiane biezacego urzadzenia na zdalnym komputerze, dir - powoduje wylistowanie podanej lub biezacej kartoteki zdalnego komputera z podaniem daty i czasu zalozenia i ostatniej modyfikacji zbiorow,, ldir - wylistowanie zawartosci podanej lub biezacej kartoteki lokalnej, mdir - podobnie jak komenda dir , ale moze dotyczyc kilku kartotek (w nazwie kartoteki mozna uzyc znaku *), mkdir - tworzy nowa kartoteke o podanej nazwie na zdalnym komputerze, ls - listuje zawartosc podanej kartoteki lub biezacej ze zdalnego komputera, lls - listuje zawartosc podanej kartoteki lub biezacej z lokalnego komputera, mls - dziala podobnie jak ls, ale mozna wyspecyfikowac grupe zbiorow za pomoca znaku *, pwd - wyswietlenie biezacej kartoteki ze zdalnego komputera, lpwd - wyswietlenie biezacej kartoteki z lokalnego komputera, rmdir - powoduje skasowanie kartoteki na zdalnym komputerze (kartoteka nie moze zawierac zbiorow), cd - zmiana biezacej kartoteki na zdalnym komputerze, lcd - zmiana biezacej kartoteki na lokalnym komputerze, show - pozwala na wylistowanie zawartosci tekstowego kodu ASCII, znajdujacego sie na zdalnym komputerze (uwaga: komenda ta nie istnieje w innych implementacjach FTP), rename - zmiana nazwy zbioru na zdalnym komputerze, delete - skasowanie zbioru na zdalnym komputerze, mdelete - skasowanie grupy zbiorow na zdalnym komputerze, put - przeslanie lokalnego zbioru na zdalny komputer (w aktualnym trybie ustawionym wczesniej komenda ascii lub binary ), mput - podobnie jak put, ale dla grupy zbiorow, bput - podobnie jak put, ale zawsze w trybie BINARY, send - rownowazna komendzie put , append - podobnie jak put, ale przeslany zbior dolaczany jest do zawartosci istniejacego zdalnego zbioru, get - przeslanie zbioru ze zdalnego komputera na lokalny (w aktualnym trybie ustawionym wczesniej komenda ascii lub binary ), mget - podobnie jak get, ale dla grupy zbiorow, bget - podobnie jak get, ale zawsze w trybie BINARY, recv - rownowazna komendzie get , lappend - podobnie jak get, ale przeslany zbior jest dolaczany do zawartosci istniejacego zbioru lokalnego, glob - pozwala lub uniemozliwia uzycie znaku * w komendach: mdelete, mget lub mput , take - komenda ta powoduje wykonanie listy komend FTP zawartej w zbiorze, ktory jest parametrem tej komendy, status - wyswietla aktualny stan niektorych parametrow FTP, takich jak tryb transferu, bell, glob , ! - wyjscie do systemu DOS (powrot komenda exit ), ! nazwa komendy DOS-u - umozliwia wykonanie pojedynczej komendy systemu DOS, quit - koniec pracy aplikacji FTP i powrot do systemu DOS, bye - rownowazna komendzie quit . W opisanych wyzej komendach pojecie: lokalny zbior oznacza tez zbiory z servera udostepnionego komenda use, a wiec np. z kartoteki uzytkownika na serverze lub z kartoteki PCCOMMON. Przykladowy ciag komend FTP, w wyniku ktorych przeslany zostaje zbior ze zdalnego komputera do lokalnego do podkartoteki mm. Przed przeslaniem komenda show umozliwia wyswietlenie zawartosci zdalnego zbioru: open ci3ux ls show lista5 lcd mm get lista5 close quit Oprocz FTP dostepne sa jeszcze inne uslugi dostarczane przez oprogramowanie Pathworks - dla protokolu TCP/IP. Sa to: netstat, ping. Netstat dostarcza informacji na temat konfiguracji TCP oraz stanu aktualnych polaczen sieciowych. Ping to usluga umozliwiajaca sprawdzenie czy zdalny komputer jest dostepny. Przed jej wykonaniem konieczne jest uruchomienie modulu nmtsr.exe(Network Manager Driver). Wywolanie komendy: ping host gdzie host to adres IP lub jego mnemonik, daje odpowiedz np.: mvax (156.17.5.1) is alive lub No response from mvax (156.17.5.1)