W ostatnich latach obserwuje się stały wzrost popularności systemu informacyjnego WWW, a także jego zasobów w Internecie. Zjawisko to wywołało konieczność szybkiego wyszukiwania informacji na zadany temat w rozproszonych po całym świecie serwerach tego systemu. W tym celu stworzono specjalne katalogi tematyczne i systemy wyszukujące zwane wyszukiwarkami (ang. Search Engines).
Katalog jest podzielony na podkatalogi obejmujące szerokie zagadnienia tematyczne. Te podkatalogi są podzielone na kolejne podkatalogi, obejmujące coraz węższy zakres tematyczny z odnośnikami do konkretnych stron WWW. Użytkownik, chcąc dotrzeć do określonych informacji, musiałby kolejno wchodzić do odpowiednich podkatalogów, a takie poszukiwania w rozbudowanym katalogu mogłyby być czasochłonne. W celu szybszego uzyskania informacji powstały specjalne serwisy oferujące usługę wyszukiwania. Systemy wyszukujące automatycznie indeksują dokumenty WWW, a niektóre z nich obejmują również takie zasoby jak gopher, ftp i Nowości sieciowe oraz książki adresowe e-mail.
Istotnym elementem pracy wyszukiwarki jest możliwość precyzyjnego sformułowania zapytania - tak aby nie zostać zalanym nadmiarem informacji. Zapytania składają się z jednego lub większej ilości słów zwanych kluczowymi, które najlepiej określają poszukiwany dokument. Zapytaniem może być również fraza, czyli ciąg słów tworzących całość, która musi wystąpić w poszukiwanym dokumencie dokładnie w takiej formie jak została podana.
Katalogi nie mogą konkurować z wyszukiwarkami ilością zindeksowanych stron,
ale wynik wyszukiwania może być trafniejszy, ponieważ administratorzy katalogów
sprawdzają i selekcjonują każdą ze skatalogowanych stron. Korzystanie
z
katalogu może być jednak wygodniejsze dla użytkownika. Coraz częściej na
stronach katalogów pojawiają się dodatkowo wyszukiwarki i odwrotnie. W Polsce
pierwsze katalogi powstały w 1995 roku, a z początkiem następnego roku pojawiły
się pierwsze wyszukiwarki.
Najprostszym sposobem skorzystania z tych usług jest wybranie przycisku Net
Search z paska informacyjnego przeglądarki Netscape Navigator lub Znajdź dla
Microsoft Internet Explorer. Na ekranie monitora pojawią się wówczas odwołania
do najpopularniejszych wyszukiwarek i katalogów, niestety nie pojawiają się tam
wyszukiwarki polskie. Można również połączyć się z wybraną wyszukiwarką lub
katalogiem podając bezpośrednio ich adres URL. Większość katalogów i
wyszukiwarek umożliwia użytkownikom dopisanie własnych adresów URL (Dodaj
URL/Add URL), które zostaną zindeksowane po uprzednim sprawdzeniu i
zakwalifikowaniu przez administratorów. Istnieje możliwość zabezpieczenia się
przed zindeksowaniem dokumentu przez wyszukiwarkę. W tym celu należy utworzyć
w głównym katalogu plik robots.txt (patrz punkt 4). Usługa wyszukiwania w
ostatnim czasie szybko się rozwija, powstają coraz to nowsze wyszukiwarki, a te
istniejące są stale udoskonalane.
1. Popularne katalogi i wyszukiwarki
1.1. Wirtualna Polska (WP)
Pierwszy katalog indeksujący polskie strony WWW obecnie już
z
wyszukiwarką. Prowadzony jest przez Centrum Nowych Technologii, a jego twórcą i
administratorem jest Leszek Bogdanowicz. Wyszukiwarka umożliwia przeszukiwanie
polskich serwerów WWW lub tylko katalogu WP. Aby uruchomić wyszukiwarkę należy
wybrać i wypełnić jeden z dwóch formularzy. Po wybraniu pierwszego formularza,
odnoszącego się do katalogu WP możliwe są dwie metody wyszukiwania:
- wszystkie - wyszukiwane będą dokumenty zawierające wszystkie
wymienione słowa;
- jedno z - wyszukiwane będą dokumenty zawierające przynajmniej
jedno z wymienionych słów.
Drugi formularz obok dwóch wyżej wymienionych metod zawiera dodatkową:
- zlozona - umożliwia łączenie słów kluczowych operatorami AND/OR
oraz grupowanie tych słów w nawiasach.
Przykład:wroclaw and (wcss or politechnika)
W wyniku wyszukiwania pojawią się dokumenty zawierające słowo wroclaw oraz dodatkowo wcss lub politechnika lub wszystkie wymienione słowa łącznie.
WP daje również możliwość wyboru formatu prezentowania wyników wyszukiwania:
- dlugi - prezentowane będą adresy dokumentów wraz z tytułem i
opisem;
- krotki - prezentowane będą jedynie tytuły dokumentów.
Przy
tytule każdego znalezionego dokumentu pojawiają się kuleczki określające
trafność wyboru - im więcej kuleczek tym wybór trafniejszy.
Zaleca się, aby słowa kluczowe z polskimi znakami diakrytycznymi podawać
w
dwóch wersjach (np. Wrocław i Wroclaw).
Katalog prowadzi statystykę oglądalności WP. Dużą popularnością cieszą się Wybory Wirtualnej Miss Polski oraz Nieustająca Lista Przebojów WWW (konkurs na najciekawszą polską stronę WWW) - prowadzone przez administratorów tego katalogu.
1.2. WOW!
http://www.wawa.wow.pl/ (Warszawa)
http://www.nyc.wow.pl/ (Nowy Jork)
http://www.uk.wow.pl/ (Londyn)
Powstał z inicjatywy WEB Corporation, jego twórcą jest Grzegorz Brzeski.
Obecnie WOW! prowadzony jest na trzech serwerach, z których jeden znajduje się
w Polsce. Zawiera strony polskie i polonijne głównie w języku polskim.
Prowadzi również codzienny serwis informacyjny "Prosto z Polski" i "Serwis
Polonii". Katalog zawiera ponad 5 tys. odnośników, posiada także wyszukiwarkę
ułatwiającą jego przeszukiwanie.
1.3. Polish World
Katalog z odnośnikami wyłącznie polskimi i polonijnymi, jego twórcą jest Martin Miszczak. W jednym z wywiadów twórca katalogu zapowiedział współpracę z Yahoo i powstanie Yahoo Poland. Polish World tworzony jest w USA i należy się liczyć z długim oczekiwaniem na połączenie i uzyskanie odpowiedzi. Może stanowić to problem kiedy korzysta się z katalogu w Polsce. Katalog zawiera wyszukiwarkę ułatwiającą jego przeszukiwanie.
1.4. OptimusNET
Katalog i wyszukiwarka prowadzona przez firmę Optimus S.A. Wyszukiwanie może
być dokładne lub przybliżone, zapytania mogą składać się z kilku słów.
Oddzielenie słów spacjami spowoduje odszukanie dokumentów zawierających
przynajmniej jedno z wymienionych słów, a połączenie tych słów znakami +
spowoduje odszukanie dokumentów, które zawierają wszystkie wymienione słowa.
Znak - w zapytaniu zawęża poszukiwania do dokumentów nie zawierających słów
poprzedzonych tym znakiem, ale zawierających pozostałe wymienione słowa.
W
zapytaniach można stosować polskie znaki w standardzie ISO-Latin 2.
1.5. NEToskop
Pierwsza wyszukiwarka tylko polskich dokumentów, posiadająca wiele narzędzi
ułatwiających wyszukiwanie. Pozwalają one na zapytania w trybie prostym
i
logicznym, wyszukiwanie dokładne i przybliżone, odpowiedzi pełne i skrócone,
dobór kryteriów oszacowania wartości znalezionych dokumentów.
Pytanie w trybie prostym zawiera słowo/ciąg słów odzielonych spacjami, w odpowiedzi otrzymuje się listę dokumentów, zawierających wszystkie wymienione słowa.
Pytania w trybie logicznym zawierają słowa kluczowe połączone operatorami logicznymi: OR, AND, NEAR, NEXTTO i ANDNOT.
Połączenie słów operatorem OR spowoduje odszukanie wszystkich dokumentów zawierających przynajmniej jedno z wymienionych słów.
Użycie operatora AND daje taki sam wynik jak użycie spacji między słowami (tryb prosty). Użycie NEAR między słowami spowoduje wyszukanie dokumentów zawierających wymienione słowa, które są oddzielone w dokumencie co najwyżej trzema innymi słowami. Operator NEXTTO między słowami spowoduje wyszukanie dokumentów zawierających wymienione słowa w bezpośrednim sąsiedztwie.
Połączenie dwóch słów operatorem ANDNOT spowoduje wyszukanie dokumenów nie zawierających słowa poprzedzonego tym operatorem, ale zawierającego pierwsze słowo. Zapytania mogą zawierać kilka operatorów logicznych, słowa mogą być grupowane za pomocą nawiasów.
Tryb wyszukiwanie dokładne polega na znalezieniu dokumentów zawierających słowa w formie dokładnie takiej jak podano w pytaniu.
W trybie przybliżone znalezione zostaną dokumenty zawierające słowa zbliżone do podanych w pytaniu.
Przykład:
informatyka
Po uruchomieniu wyszukiwania w trybie przybliżone znalezione zostaną dokumenty zawierające słowo informatyka, ale również informacja, informator, informatyzacja, itp.
Wyszukiwarka pozwala także na wyszukiwanie z ograniczeniem odpowiedzi do konkretnych domen, serwerów, a nawet katalogów.
Przykład:
teatr @wroc.pl
teatr @wcss.wroc.pl
teatr @wcss.wroc.pl/wroclaw/
Po wybraniu odpowiedzi skrócone lista znalezionych dokumentów będzie zawierać ich tytuły i adresy.
Wybranie odpowiedzi pełne spowoduje dodanie do powyższych informacji ważniejszych haseł zawartych w znalezionym dokumencie.
Kryterium oceny wartości znalezionych dokumentów określa kolor kulki znajdującej się przy każdym znalezionym dokumencie. Dokładne informacje na ten temat można znaleźć wybierając Info, następnie Co oznaczają kulki przy odpowiedziach?
Pytania mogą zawierać polskie znaki diakrytyczne (np. ą, ć,...), dokumenty indeksowane są bez tych znaków.
Po wybraniu opcji Wyszukiwanie informacji w Internecie, serwisy wyszukiwawcze,użytkownik może znaleźć informacje o popularnych wyszukiwarkach.
Na ekranie można także zobaczyć - Ostatnio zadane pytanie!
Wyszukiwarka działa szybko, pozwala na precyzyjne formułowanie zapytań, co zwiększa trafność odpowiedzi. Jest znakomitym narzędziem do przeszukiwania polskich zasobów WWW. Prowadzona jest też statystyka, która informuje o liczbie skatalogowanych dokumentów - ponad 400 000, liczbie odwiedzin dziennych - ponad 2 000 i tygodniowych - ponad 10 000, liczbie zadanych pytań - ponad 4 000 dziennie i ponad 20 000 tygodniowo.
1.6. Polska w Internecie
Jest to najnowszy produkt wśród polskich wyszukiwarek. Jak sama nazwa
wskazuje, zajmuje się ona tematyka polską (niezależnie od języka dokumentu).
Dostępna jest w językach: polskim, niemieckim i angielskim. Twórcą systemu jest
Markus Rakowski wraz z Zespołem Polska w Internecie z Monachium. Zakresem
działania obejmuje nie tylko serwery w domenie polskiej, ale także w
światowych zasobach internetowych - istnieje możliwość wyboru jednego z tych
wariantów. Polska w Internecie jest zarówno wyszukiwarką, jak i katalogiem
(aktualnie dostępnym tylko w języku niemieckim). Wyszukiwarka daje
użytkownikowi możliwość zawężenia poszukiwań, co wpływa skutecznie na trafność
wyniku. Wyszukiwanie odbywa się po wpisaniu w formularzu słów kluczowych, a
następnie wybraniu pola Szukaj. Zalecane jest, aby słowa kluczowe wpisywać
pojedynczo, łącząc je odpowiednim operatorem dostępnym w formularzu.
Proponowane są operatory:
- AND (musi zawierać)
- NEAR (musi zawierać w bliskości)
- OR (powinno zawierać)
- AND NOT (nie może zawierać).
Słowa mogą być poszukiwane:
- w całym dokumencie
- tylko w tytule dokumentu
- tylko w słowach kluczowych dokumentu
- tylko w streszczeniu dokumentu.
Istnieje możliwość poszukiwania dokumentu ze względu na ostatnią modyfikację. Dostępne są następujące możliwości: kiedykolwiek, w ciągu ostatnich 6 miesięcy, przed lub po konkretnej dacie wpisanej przez użytkownika. Można ograniczyć liczbę rezultatów wyszukiwania, oraz ustalić ich liczbę na stronie, w tym celu należy wybrać odpowiedni wariant z menu. Można także sortować wyniki rosnąco lub malejąco, np. według trafności.
Za pomocą znaku * można poszukiwać części słów. Wyszukiwarka nie odróżnia małych i dużych liter, znaki interpunkcyjne są ignorowane. Aby szukać ciągu słów ujętych w cudzysłów, należy podwoić wszystkie cudzysłowy, a następnie otoczyć jeszcze całe wyrażenie cudzysłowem. Dzięki bogatej ofercie możliwości wyszukiwarka doskonale spełnia swoją rolę, jedynym jej mankamentem jest lokalizacja poza granicami Polski, nie ma to jednak większego wpływu na szybkość jej działania.
1.7. AltaVista
Wyszukiwarka powstała z inicjatywy firmy Digital pod koniec 1995 roku. Jest wyszukiwarką działającą na kilku wieloprocesorowych komputerach. Wyszukiwanie jest możliwe według dwóch metod: prostej i złożonej.
Metoda prosta (pole Simple) - ustawiona jako domyślna - polega na wpisaniu w
odpowiednim formularzu słów kluczowych. Można również wybrać zakres poszukiwań
w polu Search:
- the Web - przeszukiwanie dokumentów WWW;
- Usenet - przeszukiwanie Nowości sieciowych.
Po rozwinięciu pola any language, na ekranie monitora pojawia się lista kilkunastu języków, należy wybrać jeden z nich, domyślne ustawienie any language powoduje iż wyszukiwarka sama dopasowuje język do podanych słów kluczowych.
Poszukiwania można ograniczyć do pewnych obszarów dokumentów, dostępne są
ograniczenia:
- anchor - odszukuje tekst w obrębie odsyłacza;
- applet - odszukuje tekst zawarty w nazwie klasy apletu Javy;
- domain - odszukuje dokumenty, których adres zawiera podaną domenę;
- host - odszukuje dokumenty o podanym adresie;
- image - odszukuje dokumenty zawierające plik graficzny o podanej nazwie;
- link - odszukuje dokumenty zawierające odwołania do stron o podanym
adresie;
- text - odszukuje dokumenty zawierające podany tekst;
- title - odszukuje dokumenty zawierające w polu title podane słowo;
- url - odszukuje dokumenty o podanym URL.
Przykłady:
anchor:Miasto Wroclaw
applet:logo
domain:pl
host:pwr.wroc.pl
image:rycina
link:www.pwr.wroc.pl
text:politechnika wroclawska
title:teatry we wroclawiu
url:wcss.wroc.pl/wroclaw/foto/zdjecia.html
Dostępne jest również ograniczenie poszukiwań do pewnych obszarów, wynikające z budowy nagłówka artykułu w Nowościach sieciowych:
- from - odszukuje artykuły o podanym słowie kluczowym
występującym w polu From;
- subject - odszukuje artykuły o podanym słowie kluczowym
występującym w polu Subject;
- newsgroups - odszukuje artykuły o podanym słowie kluczowym
występującym w polu Newsgroups;
- keywords - odszukuje artykuły o podanym słowie kluczowym
występującym w polu Keywords.
Przykłady:
from:tsurmacz
lub
from:tsurmacz@ict.pwr.wroc.pl
lub
from:pwr.wroc.pl
subject:komputer
newsgroups:rec.travel
keywords:poland
Niestety wyszukiwarka nie obejmuje polskich grup Nowości sieciowych.
Po kliknięciu w polu Preferences użytkownik może dostosować wyszukiwarkę do swoich upodobań, zaznaczając odpowiednie opcje. W ten sposób można ustawić np. preferowany język, sposób prezentacji wyników.
Metoda wyszukiwania złożona - należy kliknąć w polu Advanced Search. Na ekranie monitora, obok opisanych wcześniej pól, pojawi się bardziej rozbudowany formularz, w który należy wpisać słowa kluczowe łącząc je operatorami AND/OR/NOT/NEAR lub równoważnymi &/ |/ !/ ~. W polu Ranking należy wpisać słowa najczęściej występujące w poszukiwanym dokumencie - to kryterium będzie miało wpływ na miejsce znalezionego dokumentu na liście wyników.
Możliwe jest również ustawienie przedziału czasowego ostatniej modyfikacji poszukiwanego dokumentu - pola: From i To. Aby uruchomić wyszukiwanie należy kliknąć w polu Search.
W przypadku użycia tylko małych liter w słowach kluczowych wyszukiwane będą dokumenty zawierające te słowa niezależnie od wielkości liter. Jeżeli natomiast chociaż jedna z liter w słowie kluczowem jest duża, wyszukiwane będą dokumenty tylko w takiej wersji jak zostały podane.
Aby odszukać wyrazy pokrewne dopuszczalne jest użycie znaku * w słowie kluczowym. Zastępuje on do pięciu kolejnych małych liter, musi być poprzedzony przynajmniej trzema literami. Jeżeli wyszukiwanie doprowadza do bardzo dużej ilości wyników to jest przerywane; należy więc uważać przy korzystaniu z tej możliwości.
W przypadku dużej ilości wyników AltaVista proponuje skorzystanie z wyszukiwania wśród dokumentów wyszukanych wcześniej. Po kliknięciu w polu refine, użytkownik znajdzie podpowiedzi słów kluczowych, które może dodać/odjąć do/od zapytania wybierając je myszką i w ten sposób zawężając obszar poszukiwań.
AltaVista udostępnia sieć swoich kopii w różnych częściach świata: Australii, Południowej i Północnej Europie, Azji i Ameryce Łacińskiej; wyboru można dokonać klikając w polu Our Network, a następnie wybierając odpowiednie pole myszką. Po kliknięciu w polu Northern Europe na ekranie monitora pojawią się warianty menu:
- Choose Your Country - należy wybrać kraj - dostępna jest także
Polska;
- Choose Your Language - należy wybrać język współpracy z
wyszukiwarką - możliwy jest wybór języka
polskiego.
Po dokonaniu wyboru należy kliknąć w polu Go!
Polską wersję wyszukiwarki można uruchomić podając bezpośrednio adres URL:
http://altavista.telia.com/pl/
Wyszukiwarka wyróżnia się wśród pozostałych szybkością działania, wielkością zasobów, prostotą obsługi, dzięki czemu cieszy się ogromną popularnością. Krąży nawet takie stwierdzenie, że jeśli informacji nie można znaleźć za pomocą tej wyszukiwarki, to po prostu nie ma takiej informacji w sieci.
1.8. EuroSeek
http://euroseek.net/
http://euroseek.net/(pl)/index.shtml - po polsku
Katalog i wyszukiwarka zasobów sieciowych. Słowa kluczowe należy wpisać w odpowiednim polu formularza. Zapytania mogą zawierać jedno lub więcej słów połączonych operatorem AND/OR, można także grupować słowa za pomocą nawiasów. Brak operatora między słowami działa tak jak operator AND. Duże i małe litery nie są rozróżniane. Frazy należy ująć w cudzysłów.
Wyszukiwarka posiada bogate menu zawężające poszukiwania. Możliwości ograniczenia rejonu poszukiwań:
- No limit - cały Internet;
- European Countries - kraje europejskie lub dowolny kraj
europejski - należy wybrać z menu;
- Continents - kontynenty - należy wybrać jeden z
podanych w menu;
- Special Domains - specjalne domeny - należy wybrać jedną z
podanych możliwości.
Wyszukiwarka daje możliwość wyboru języka poszukiwanych dokumentów,
prezentowane menu zawiera niemal wszystkie języki europejskie.Można również dokonać wyboru języka współpracy z wyszukiwarką z menu Language. Na ekranie monitora pojawi się wówczas większość komunikatów i opisów w wybranym języku (nie we wszystkich językach prezentowane są katalogi). W języku polskim wyszukiwarka korzysta z katalogu PolishWorld.
1.9. HotBot
Wyszukiwarka i katalog o rozbudowanym menu, umożliwiającym precyzyjne poszukiwania. Standardowo na ekranie monitora pojawia się formularz z pięcioma polami, po uaktywnieniu których należy kliknąć myszką w polu SEARCH. W jedno z nich należy wpisać słowa kluczowe. W pozostałych czterech można rozwinąć menu i wybrać jeden z wariantów. Z menu można wybrać zasoby, które będą przeszukiwane:
- the Web - strony WWW; - Usenet News - Nowości sieciowe; - Web&Usenet - strony WWW i Nowości sieciowe.Z następnego menu można wybrać jeden z sześciu sposobów wyszukiwania dokumentów:
- all the words - szukane będą dokumenty, które zawierają
wszystkie wpisane słowa;
- any of the words - szukane będą dokumenty, które zawierają
przynajmniej jedno z wymienionych słów;
- the exact phrase - szukane będą dokumenty zawierające
wpisaną frazę;
- the person - szukane będą dokumenty najbardziej
pasujące do wpisanego imienia i
nazwiska;
- links to this URL - szukane będą dokumenty, w których
znajdują się odwołania do dokumentu o
podanym URL;
- the Boolean expression - słowa kluczowe należy łączyć
operatorami AND/OR/NOT lub równoważnymi
im &/ |/ !
Słowa
można także grupować za pomocą nawiasów. Frazy należy ująć w cudzysłów.Dwa kolejne menu dotyczą formatu prezentacji wyniku wyszukiwania. Z menu Return można wybrać ilość prezentowanych odwołań na stronie z:
- full descriptions - pełnym opisem; - brief descriptions - skróconym opisem; - URLs only - tylko z adresem URL.W celu dalszego zawężenia poszukiwań użytkownik może skorzystać z dodatkowych pięciu menu. Każde z menu można uaktywnić klikając w odpowiednim polu myszką.
Po uaktywnieniu pola MODIFY na ekranie monitora pojawia się formularz, w który należy wpisać słowo kluczowe. Liczbę formularzy można zwiększać klikając w polu + lub zmniejszać klikając w polu -. Pola te znajdują się pod polem MODIFY. Można również wybrać sposób połączenia wpisywanych słów kluczowych i proponowane są warianty:
- must - musi zawierać wpisane słowo; - should - powinno zawierać wpisane słowo; - must not - nie może zawierać wpisanego słowa.W menu DATE można ograniczyć poszukiwania ze względu na datę modyfikacji dokumentu.
Z menu LOCATION można wybrać region poszukiwań.
Można zawęzić poszukiwania do dokumentów zawierających specjalne typy plików. W tym celu należy w menu MEDIA TYPE kliknąć myszką w odpowiednim polu, np.: Image, JavaScript, VRML, itd.
W menu PAGE TYPE można ograniczyć poszukiwania dokumentów do głównych stron, stron indeksowych, itp.
Wszystkie pięć z wymienionych menu można uaktywnić równocześnie, klikając myszką w polu OPEN ALL lub zamknąć, wybierając myszką CLOSE ALL.
Obsługa wyszukiwarki wydaje się dość skomplikowana, ale wynik wyszukiwania może zrekompensować czas poświęcony na naukę korzystania z niej.
1.10. Excite
Katalog i wszechstronna wyszukiwarka o wielu możliwościach zawężania poszukiwań. W formularzu należy wpisać słowo kluczowe i wybrać myszką pole Search. Po uruchomieniu wyszukiwania, na ekranie monitora poniżej formularza pojawiają się dodatkowe propozycje słów kluczowych, które po zaznaczeniu myszką przez użytkownika są automatycznie dopisywane do wcześniej wpisanych słów kluczowych. Jeśli słowa są oddzielone spacjami, szukane są dokumenty zawierające przynajmniej jedno z wpisanych słów. Słowa można łączyć operatorami AND/AND NOT/OR a także grupować za pomocą nawiasów. Operatory i słowa muszą być oddzielone spacją. Równoważny operatorowi AND jest znak +, a operatorowi AND NOT znak -. Znaki + i - nie mogą być od słowa kluczowego oddzielone spacją. Frazy należy ujmować w cudzysłów.
Możliwe są trzy warianty prezentacji wyników wyszukiwania:
- Show Summaries - lista wyników zawiera tytuły dokumentów, ich
adresy URL oraz krótkie opisy - ten wariant
jest ustawiony jako domyślny;
- Show Titles only - lista wyników zawiera tylko tytuły dokumentów;
- List by Web Site - lista wyników zawiera adresy serwerów WWW i
tytuły dokumentów; kliknięcie w polu View by
Document powoduje powrót do wariantu Show
Summaries.
Z lewej strony, obok tytułu dokumentu, znajduje się informacja określająca
w procentach wynik trafności wyszukiwania. Natomiast z prawej strony
znajduje się pole More Like This, po wybraniu którego na ekranie monitora
pojawi się lista dokumentów najbliższych wskazanemu.
Wybranie myszką pola Search Power pozwala na bardziej zaawansowane
poszukiwania. Na ekranie monitora pojawią się wówczas dodatkowe formularze,
pozwalające zawęzić poszukiwania do jednego z wymienionych zasobów:
- the Web - przeszukiwane będą serwery WWW dostępne w Internecie;
- Selected Web Sites - przeszukiwane będą wybrane serwery WWW;
- Current News - przeszukiwane będą nowości prasowe dostępne w Internecie;
- Excite Germany - przeszukiwane będą zasoby niemieckie;
- Excite France - przeszukiwane będą zasoby francuskie;
- Excite UK - przeszukiwane będą zasoby brytyjskie;
- Excite Sweden - przeszukiwane będą zasoby szwedzkie.
Po wyborze formularza należy wpisać słowo kluczowe, a z menu wybrać opcję
określającą jego skład:
- the words - słowo kluczowe składa się z jednego lub więcej wyrazów;
- the phrase - słowo kluczowe jest frazą.
Jeżeli użytkownik chce wybrać dodatkowy formularz do wpisywania słów kluczowych, to powinien kliknąć myszką w polu Click here to add more constraints.
Sposób prezentacji wyniku wyszukiwania można wybrać klikając myszką w odpowiednim polu:
- by document - według dokumentów;
- titles&summaries - z tytułem i krótkim opisem;
- titles only - tylko z tytułem oraz możliwością wyboru ilości
dokumentów na stronie (10 - 50);
- by web site - według serwerów (w tym przypadku wyświetlanych
jest do 40 rezultatów).
Wyszukiwarka Excite pozwala również na wyszukiwanie:Excite udostępnia rozbudowany katalog zapewniający informacje z wielu dziedzin nauki, życia, itp. Zarówno katalag jak i wyszukiwarka są znaczącymi narzędziami w poszukiwaniu informacji w Internecie.
1.11. Infoseek
Katalog i wyszukiwarka o dużych możliwościach zawężania poszukiwań. Istnieje możliwość wyboru języka współpracy z wyszukiwarką (francuski, japoński, hiszpański, ...) w polu international. Słowo kluczowe należy wpisać w pole formularza, następnie z menu wybrać zakres poszukiwań i kliknąć w polu seek. Z menu określającego zakres poszukiwań można wybrać:
- Web - przeszukiwane będą serwery WWW;
- Usenet - przeszukiwane będą Nowości sieciowe;
- News - przeszukiwane będą światowe nowości prasowe dostępne w
Internecie z zakresu polityki, sportu, rozrywki,
biznesu;
- Companies - przeszukiwana będzie baza informacyjna o
amerykańskich przedsiębiorstwach.
Wyszukiwarka
rozróżnia małe i duże litery co jest szczególnie ważne dla nazw własnych.Poszukiwania można zawęzić do określonego pola dokumetu WWW:
- link - podając link: adres URL lub jego fragment można znaleźć
odwołania do dokumentu o podanym URL (np. link:wroc.pl);
- site - podając site: adres URL lub jego fragment można znaleźć
dokumenty o podanym adresie (np. site:wcss.wroc.pl);
- url - podając url: i słowo kluczowe można znaleźć dokumenty
zawierające to słowo w adresie URL (np.: url:foto,
url:/wroclaw/foto, itp.);
- title - podając title: i słowo kluczowe można znaleźć dokumenty
zawierające w tytule wymienione słowo (np. title:Wroclaw).
Wyniki wyszukiwania mogą być prezentowane na dwa sposoby:
- Show Summaries - z tytułem dokumentu, krótkim opisem i adresem
URL - ten sposób jest ustawiony domyślnie;
- Hide Summaries - tylko z tytułem dokumentu.
W
obu przypadkach przy każdym dokumencie znajduje się informacja oszacowania
trafności wyniku wyrażona w procentach, a także informacja o wielkości
dokumentu.Dodatkowo wraz z wynikami wyszukiwania pojawia się możliwość dalszego poszukiwania tylko wśród otrzymanych rezultatów; w formularz należy wpisać dodatkowe słowo kluczowe i kliknąć w polu Search These Results. Nowe wyszukiwanie można uruchomić wpisując słowo kluczowe i uaktywniając pole New Search.
Infoseek udostępnia również bogaty katalog z wewnętrzną wyszukiwarką na każdym poziomie. Jest popularnym i wygodnym narzędziem wyszukującym zasoby w Internecie.
1.12. Yahoo
Najstarszy i najpopularniejszy katalog w Internecie, którego twórcami są David
Filo i JerryYang. Posiada również wyszukiwarkę ułatwiającą poszukiwania
wewnątrz katalogu. Jeśli w katalogu nie ma dokumentów zawierających podane
słowo kluczowe, następuje automatyczne połączenie z wyszukiwarką AltaVista i
zlecenie jej wyszukiwania. Poszukiwania można zawęzić klikając w polu Options,
następnie wypełniając ukazujący się na ekranie formularz. Z formularza należy
wybrać jedną z trzech możliwości:
- Yahoo! - przeszukiwany będzie katalog - to ustawienie jest domyślne;
- Usenet - przeszukiwane będą Nowości sieciowe;
- E-mail addresses - przeszukiwana będzie baza adresowa e-mail.
Po wyborze Yahoo! możliwy jest dodatkowy wybór zakresu poszukiwań:
- Yahoo Categories - w odpowiedzi użytkownik otrzyma listę
podkatalogów, w nazwach których występuje
podane słowo oraz wszystkie dokumenty, w
których treści lub nazwie występuje to słowo
kluczowe;
- Web Sites - w odpowiedzi użytkownik otrzyma listę
wszystkich dokumentów zawierających w treści
bądź nazwie podane słowo kluczowe;
Wybierając Yahoo można również wskazać metodę poszukiwań:
- Intelligent default - metoda wybrana przez system dla
podanych słów kluczowych;
- An exact phrase match - poszukiwane będą dokumenty
zawierające podaną frazę;
- Matches on all words (AND) - poszukiwane będą dokumenty
zawierające każde z wymienionych
słów;
- Matches on any word (OR) - poszukiwane będą dokumenty
zawierające przynajmniej jedno z
wymienionych słów;
- A person's name - poszukiwane będą dokumenty
zawierające podaną nazwę własną.
Możliwe jest także ograniczenie poszukiwań ze względu na czas dodania do
katalogu dokumentu; należy wybrać jeden z wariantów (od 1 dnia do 3 lat) w polu
Find only new listings added during the past.Liczbę wyników na stronie można określić wybierając jedną z możliwości w polu After the first result page, display.
W słowach kluczowych nie są rozróżniane małe i duże litery, frazy należy ujmować w cudzysłów. Dopuszczalne jest łączenie słów kluczowych znakami + i - oraz ograniczenie poszukiwań do tytułu dokumentu (title/t:) lub adresu URL (url/u:). Znak * (gwiazdka) w słowie kluczowym zastępuje ciąg dowolnych znaków.
Yahoo udostępnia katalogi krajowe dla Kanady, Francji, Niemiec, Japonii oraz Wielkiej Brytanii z Irlandią.
Z myślą o dzieciach stworzono specjalny katalog - Yahooligans! for Kids http://www.yahooligans.com/
1.13. Lycos
Katalog i wyszukiwarka zasobów WWW w Internecie. Słowa kluczowe należy wpisać w odpowiedni formularz i z menu wybrać jedną z propozycji określającą zakres poszukiwań:
- The Web - poszukiwane będą dokumenty WWW;
- Sounds - poszukiwane będą pliki dźwiękowe;
- Pictures - poszukiwane będą pliki graficzne;
- TOP 5% - poszukiwane będą dokumenty zawarte w
katalogu najwyżej punktowanych miejsc WWW
według autorów niniejszej wyszukiwarki;
- Personal Homepages - poszukiwane będą strony domowe.
Następnie
należy kliknąć w polu Go Get it, aby uruchomić wyszukiwarkę.Klikając w polu LYCOS PRO uruchamia się wyszukiwanie złożone, umożliwiające zawężenie poszukiwań oraz wybór formy prezentacji wyników. Zawężenie jest możliwe przez użycie operatorów logicznych AND/OR/NOT.
Wyszukiwarka zawiera odnośniki do baz danych: CityGuide, PeopleFind, StockFind, RoadMaps, Software, itd.
Prezentowany katalog jest bogaty, z poziomu większości podkartotek można uruchomić wyszukiwarkę.
Lycos posiada krajowe odpowiedniki (np.: niemiecki, szwedzki, francuski, włoski, itd.) i należy do grona najbardziej popularnych wyszukiwarek i katalogów w sieci Internet.
1.14. WebCrawler
Katalog i wyszukiwarka o wielu możliwościach zawężania poszukiwań. Słowa kluczowe można łączyć operatorami AND/OR/NOT/NEAR/ADJ, z których trzy pierwsze działają tak samo jak we wcześniej opisanych wyszukiwarkach. Operator NEAR może być użyty z parametrem określającym liczbę słów mogących oddzielać podane słowa kluczowe.
Przykład:
Wroclaw NEAR/10 Politechnika
Użycie operatora ADJ spowoduje odszukanie dokumentów zawierających słowa kluczowe obok siebie i w podanej kolejności.
Słowa kluczowe można grupować za pomocą nawiasów, a frazy należy ujmować w cudzysłów.
Sposób prezentacji wyników można wybrać klikając w polu options.
WebCrawler posiada rozbudowany katalog z licznymi podkatalogami obejmującymi wiele dziedzin życia.
1.15. OpenText
Tylko wyszukiwarka, pozwalająca na wyszukiwanie w trybie prostym - Simple Search, który jest ustawiony jako domyślny i złożonym - Power Search.
W trybie prostym przed wpisaniem słów kluczowych należy wybrać:
- Search for these words - słowem kluczowym będą pojedyncze wyrazy;
- Search for this phrase - słowem kluczowym będzie fraza.
Po kliknięciu w polu Power Search zostanie uruchomione wyszukiwanie złożone, a
na ekranie monitora pojawi się dodatkowe menu. Po wpisaniu słowa kluczowego z
pola within należy wybrać:
- anywhere - przeszukiwany będzie cały dokument;
- summary - przeszukiwane będzie streszczenie dokumentu;
- title - przeszukiwany będzie tytuł dokumentu;
- first heading - przeszukiwany będzie nagłówek dokumentu;
- URL - przeszukiwany będzie ardes URL dokumentu.
Słowa kluczowe należy wpisywać pojedynczo w kolejne pola formularza, wybierając sposób ich połączenia: and, or, but not, near lub followed by.
Liczbę formularzy można zwiększyć klikając w polu More lines.
1.16. Wyszukiwarka zasobów Politechniki Wrocławskiej
http://www.pwr.wroc.pl/Harvest/brokers/TUW/
Politechnika Wrocławska posiada wyszukiwarkę swoich zasobów WWW działającą w oparciu o system Harvest 1.4. Połączenie z wyszukiwarką jest możliwe przez bezpośrednie podanie wyżej wymienionego adresu URL, lub klikając w polu Indeks zasobow WWW naszej Politechniki na stronie WWW serwera PWr w WCSS. Na ekranie monitora pojawi się wówczas formularz, w który należy wpisać słowo kluczowe i kliknąć w polu Submit w celu uruchomienia wyszukiwania. Wyszukiwarka pozwala na ustawienie możliwości rozróżniania małych i dużych liter oraz ilości dopuszczalnych błędów ortograficznych. Możliwe jest również ustawienie formy prezentacji wyników.
1.17. Pozostałe katalogi i wyszukiwarki
Poniżej prezentujemy pozostałe wyszukiwarki dostępne w sieci, ograniczając się jedynie do podania ich adresów.
Infohiway - http://www.infohiway.com/ Starting Point - http://stpt.com/ World Wide Web Worm - http://www.goto.com/ AOL NetFind - http://netfind.aol.com/ NetGuide - http://www.netguide.com/ Magellan - http://www.mckinley.com/ ALIWEB Search Form - http://www.nexor.com/public/aliweb/search/doc/form.html Global On-Line - http://www.gold.net/gold/search2.html Galaxy - http://galaxy.einet.net/ JumpCity - http://www.jumpcity.com/search-page.html LinkStar - http://www.linkstar.com/ World Wide Web Yellow Pages - http://www.mcp.com/nrp/wwwyp/ Sprynet - http://www-spry.lycos.com/ MusicSearch - http://musicsearch.com/ OneKey - http://www.onekey.com/ PlanetSearch - http://www.planetsearch.com/ The Homepage Finder - Ahoy! - http://www.cs.washington.edu/research/ahoy/ ASE The Airport Search Eng. - http://www.uni-karlsruhe.de/~un9v/atm/ase.html AvatarSearch - http://AvatarSearch.com/ Humor Search - http://www.humorsearch.com/ Cinemachine - http://www.cinemachine.com/ LINKS! - http://cmtgroup.com/links/ LinkMaster - http://www.linkmaster.com/ SNOOPIE - http://www.snoopie.com/query.html WEBSurfer - http://www.io.com/websurfer/ WWWomen Search Directory - http://www.wwwomen.com/ Zebra - http://www.zebra.co.za/ Internetowa Książka Adresowa - http://www.polska.net/book/ Four11 the internet white p. - http://www.four11.com/ Polskie Yellow Pages - http://www.pol.pl/katalog/pkt/ Lonely Planet - http://www.lonelyplanet.com/dest/dest.htm Image Surfer - http://ipix.yahoo.com/ Virtual Tourist - http://www.vtourist.com/webmap/ Big Foot - http://www.bigfoot.com/2. Serwisy "wszystko w jednym"
Coraz większą popularnością w przeszukiwaniu zasobów Internetu cieszą się programy, które pozwalają na równoczesne korzystanie z kilku wyszukiwarek - serwisy "wszystko w jednym" (ang. "all in one"). Po połączeniu się z takim serwisem użytkownik wpisuje słowa kluczowe w odpowiedni fomularz, wyszukiwanie zostaje zlecone kilku znanym wyszukiwarkom. Proces wyszukiwania jest więc znacznie ułatwiony a wyniki poszukiwań trafniejsze.
2.1. All-in-One
http://www.albany.net/allinone/
Serwis prezentuje bogate menu pozwalające na wybór zakresu poszukiwań. Po kliknięciu na jednej z propozycji, użytkownik wpisuje słowo kluczowe w odpowiedni formularz, dokonując w ten sposób wyboru wyszukiwarki.
2.2. MetaCrawler
Serwis zleca wyszukiwanie sześciu wyszukiwarkom: AltaVista, Excite, Infoseek, Lycos, WebCrawler i Yahoo. Przy każdym znalezionym dokumencie znajduje się dodatkowo informacja o wyszukiwarce, dzięki której dokument został odszukany.
2.3. All4one Search Machine
Serwis współpracuje z czterema wyszukiwarkami: AltaVista, Yahoo, Lycos
i
Excite. Po wpisaniu słowa kluczowego i uruchomieniu wyszukiwania, ekran
monitora zostaje podzielony na cztery okna. W każdym z okien prezentowane są
wyniki wyszukiwania odpowiadające jednej z wyszukiwarek.
2.4. Avenue Search
Serwis proponuje bogate menu wyszukiwarek, z których użytkownik może skorzystać. Wynik wyszukiwania prezentowany jest w postaci kolejno nakładanych na siebie ekranów, a każdy z nich odpowiada jednej wyszukiwarce.
2.5. Internet Sleuth
Serwis zleca wyszukiwanie zaznaczonym przez użytkownika wyszukiwarkom. Posiada bogate menu umożliwiające wybór rodzaju poszukiwań.
2.6. Savvy Search
http://guaraldi.cs.colostate.edu:2000/form/
Serwis współpracuje z kilkoma wyszukiwarkami, posiada menu umożliwiające zawężenie poszukiwań. Istnieje możliwość wyboru wersji polskiej. Wyniki prezentowane są kolejno dla każdej wyszukiwarki.
2.7. Metasearch
Po wpisaniu słowa kluczowego w odpowiedni formularz, zostaje ono przekazane wyszukiwarkom współpracującym z serwisem, a użytkownik musi sam zdecydować, która z nich zostanie uruchomiona.
2.8. Pozostałe serwisy "wszystko w jednym"
Poniżej prezentujemy inne serwisy "wszystko w jednym", ograniczając się jedynie do podania adresów.
Aesir Custom Search - http://www.aesir.com/aesir/staff/JImSearch.html Cool Search - http://www.serve.com/2cool/search/ Whoizzy.com - http://www.whoizzy.com/3. Wyszukiwarki specjalne
3.1. Poszukiwanie plików
Z chwilą wzrostu popularności systemu WWW powstało wiele serwerów, na
których przechowywane są archiwa z oprogramowaniem, uporządkowane
i
podzielone na kategorie. Odszukanie oprogramowania umożliwiają wyspecjalizowane
wyszukiwarki dostępne z poziomu WWW.
3.1.1. Shareware.com
Wyszukiwarka Shareware.com (usługa dawniej znana pod nazwą VSL - Virtual
Software Library) pomoże użytkownikowi odszukać nie tylko miejsce,
z
którego można skopiować dany plik, ale także umożliwi poznanie dokładnej jego
nazwy w przypadku, gdy użytkownik zna jedynie nazwę opisową, np. "cybersky".
Próba odnalezienia programu o dokładnie nie sprecyzowanej nazwie jest
niemożliwa za pomocą np. usługi Archie.
Wyszukiwarka Shareware.com swym zasięgiem obejmuje najbardziej znane archiwa oprogramowania: Simtel, Microsoft, Sunsite, Garbo, Hobbes, itd.
Jeżeli poszukiwany program znajduje się w archiwach, które posiadają mirrory (tzn. lustrzane odbicia), wyszukiwarka poda użytkownikowi ich adresy; może się jednak zdarzyć, że nie obejmie mirrorów polskich.
3.1.2. FTP Search
http://ftpsearch.ntnu.no/ftpsearch/
Wyszukiwarka FTP Search umożliwia zawężenie poszukiwań do wybranej domeny, np. pl. Wymagana jest dokładna nazwa szukanego programu.
3.2. Przeszukiwanie zasobów Nowości sieciowych
Bardzo popularna wśród użytkowników usługa Nowości sieciowych, pozwalająca na wymianę poglądów pomiędzy użytkownikami sieci Internet na wszystkie możliwe tematy, została również uwzględniona przez niektóre wyszukiwarki. Kilka z wyżej prezentowanych wyszukiwarek udostępnia taką możliwość, ale tylko wyszukiwarka DejaNews została zaprogramowana wyłącznie do przeszukiwania artykułów Nowości sieciowych.
DejaNews
Wyszukiwarka obejmuje niemal wszystkie grupy tematyczne o zasięgu ogólnoświatowym, archiwizuje je umożliwiając przeszukiwanie artykułów, które w normalnym trybie są po pewnym czasie usuwane z dysków. Poszukiwania są możliwe na kilka sposobów - wybierając jeden z nich należy kliknąć w odpowiednim polu. Najprostszy sposób ustawiony jako domyślny - Quick Search - polega na wpisaniu słów kluczowych w formularz, a następnie, w celu uruchomienia, należy kliknąć w polu Find.
Kliknięcie w polu Power Search pozwala na poszukiwania bardziej zaawansowane. Możliwe jest użycie operatorów AND/OR/AND NOT/NEAR, grupowanie słów w nawiasy, użycie cudzysłowów oraz znaku *. Można również sięgnąć do archiwum (od 1995 roku) - należy uaktywnić w tym celu pole Old. Możliwy jest również wybór formy prezentacji wyników wyszukiwania.
Po kliknięciu w polu Search Filter można ograniczyć poszukiwania do konkretnych pól artykułów (np.: Group, Author, Subject, Date). Po wypełnieniu odpowiednich formularzy, należy kliknąć w polu Create Filter, a następnie wpisać słowo kluczowe w pojawiający się na ekranie formularz i uruchomić poszukiwanie.
Użytkownicy, którzy nie posiadają dostępu do żadnego serwera Nowości sieciowych, mogą potraktować DejaNews jako czytnik (ang. news reader).
4. Plik robots.txt
Jeżeli administrator serwera WWW pragnie aby wszystkie lub część jego zasobów nie była katalogowana przez serwisy wyszukujące, powinien utworzyć w katalogu home serwera http plik o nazwie robots.txt.
Przykład:
User - agent : Netoskop
Disallow /pik/trefl/karta.html
Disallow /pik/trefl/bingo/
Katalogowanie dokumentu karta.html, który znajduje się w katalogu /pik/trefl/ oraz wszystkich dokumentów z kartoteki /pik/trefl/bingo/ jest zabronione wyszukiwarce Netoskop.
Wpisanie znaku * (gwiazdki) jako nazwy wyszukiwarki, zabrania katalogowania wszystkim wyszukiwarkom.
5. Zakończenie
Dla ułatwienia użytkownikom poszukiwań została udostępniona strona WWW, zawierająca odnośniki do wszystkich wyszukiwarek opisanych w niniejszym informatorze. Strona ta znajduje się pod adresem
http://www.wcss.wroc.pl/szukaj/
UWAGA: INFORMATOR może być kopiowany lub cytowany w części lub w całości pod warunkiem wskazania źródła jego pochodzenia. Zabronione jest rozpowszechnianie dokumentu w celach komercyjnych.
INFORMATOR w postaci elektronicznej jest dostępny w gopherze na komputerze SUN Sparc 1000 (adres internetowy: sun1000.pwr.wroc.pl) w menu Wrocławskie Centrum Sieciowo - Superkomputerowe oraz w systemie WWW pod adresem
http://www.wcss.wroc.pl/wcss/infor/
W ostatnim okresie zostały wydane następujące INFORMATORY:
Nr 25. Przeglądarka Netscape 2.0 i HotJava, luty 1996
Nr 26. Program ELM - poczta elektroniczna, kwiecień 1996
Nr 27. Program Eudora - poczta elektroniczna, kwiecień 1996
Nr 28. Wyszukiwanie zasobów w sieci Internet - system Archie,
październik 1996
Nr 29. System PGP, kwiecień 1997
Nr 30. Język modelowania rzeczywistości wirtualnej VRML, maj 1997